Moet jouw club iets met de AI Act? Dit moet je weten
12 NOVEMBER 2026 / LAURENS
De secretaris laat de notulen samenvatten door ChatGPT. De jeugdcommissie maakt met AI een poster voor het clubfeest. En de redactie schrijft de nieuwsbrief met hulp van Gemini. Ondertussen lees je steeds vaker over de AI Act. Moet jouw voetbal-, hockey- of tennisclub daar ook iets mee?
Het korte antwoord: ja, een beetje. Geen reden voor paniek, wel om een paar dingen goed te regelen. In deze blog lees je wat de AI Act is, wat hij voor een vereniging betekent en hoe je het in drie stappen aanpakt.
Wat is de AI Act?
De AI Act (in het Nederlands: de AI-verordening) is een Europese wet over kunstmatige intelligentie. De wet geldt sinds 1 augustus 2024 en gaat in stappen in. Hoe groter het risico van een AI-toepassing, hoe strenger de regels. De meeste regels zijn voor bedrijven die AI-systemen maken. Maar ook organisaties die AI gebruiken, hebben een paar plichten.
Geldt dat ook voor een sportclub?
Ja. Een vereniging is ook een organisatie. Gebruiken bestuursleden of vrijwilligers AI voor de club, dan geldt de wet ook voor jullie. Gebruikt iemand AI alleen privé, bijvoorbeeld voor een vakantieplanning, dan niet.
Het goede nieuws: wat clubs meestal met AI doen, zoals een nieuwsbrief schrijven, notulen samenvatten of een sponsorbrief opzetten, valt niet onder de strengste regels. Voor jullie zijn vooral twee dingen belangrijk: AI-geletterdheid en eerlijk zijn over AI-beelden. En daarnaast, zoals altijd: privacy.
1. Zorg dat je mensen weten wat ze doen
Sinds 2 februari 2025 moeten organisaties die AI gebruiken maatregelen nemen, zodat hun mensen er verstandig mee kunnen werken. Dat heet AI-geletterdheid. In de zomer van 2026 is de wet aangepast (de zogenoemde Digital Omnibus). Sindsdien is het een inspanningsverplichting: je moet er werk van maken, maar je hoeft niet te garanderen dat iedereen een bepaald niveau haalt. Een certificaat is niet verplicht.
Wat betekent dat voor je club? Bijvoorbeeld:
- Geef de mensen die AI gebruiken voor de club een korte uitleg, bijvoorbeeld op een bestuursavond of met een korte cursus.
- Leg een paar afspraken vast over wat wel en niet mag.
- Houd kort bij wat je hebt gedaan: wanneer, en wie er uitleg heeft gehad. Dan kun je dat laten zien als iemand ernaar vraagt.
2. Wees eerlijk over AI-beelden en video's
Sinds 2 augustus 2026 gelden er regels over transparantie. Maak je met AI een beeld, geluid of video dat op echt lijkt (een zogenoemde deepfake), dan moet je vermelden dat het met AI is gemaakt. Denk aan een 'foto' van het eerste team met de beker, die nooit echt is gemaakt.
Ons advies: zet er gewoon altijd bij als een beeld met AI is gemaakt. Zo weten leden en ouders wat ze zien. En maak nooit met AI beelden van echte, herkenbare personen, en zeker niet van kinderen.
3. Privacy blijft het belangrijkste
De AI Act komt bovenop de AVG, de privacywet die je al kent. Voor AI-tools betekent dat:
- Geen ledenlijsten, gegevens of foto's van jeugdleden, gezondheidsgegevens, VOG's of wachtwoorden in een AI-tool.
- Werk met [naam] en [team] in plaats van echte namen, en vul die zelf in.
- Gaat het toch mis en is er risico voor de mensen om wie het gaat? Dan meld je dat datalek binnen 72 uur bij de Autoriteit Persoonsgegevens.
Wie houdt toezicht?
In Nederland wordt het toezicht op de AI Act nog geregeld. Het kabinet heeft in april 2026 een wetsvoorstel gepubliceerd, waarin de Autoriteit Persoonsgegevens en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur een coördinerende rol krijgen. Dat voorstel is nog geen wet. Voor je club maakt dat weinig uit: met een paar goede afspraken ben je nu al goed op weg.
Zo pak je het aan: drie stappen
- Breng in kaart wie binnen de club AI gebruikt, waarvoor en met welk account.
- Maak een paar basisafspraken op één A4, bijvoorbeeld: geen persoonsgegevens in AI-tools, een mens leest altijd mee, en AI-beelden vermelden we.
- Zorg voor uitleg voor iedereen die AI gebruikt, en houd bij wat je hebt gedaan.
Waar staat jullie club?
Twijfel je waar jullie staan? Doe de gratis AI-check voor je vereniging. In 2 minuten zie je hoe jullie club ervoor staat, en je krijgt advies en vijf basisafspraken om mee te beginnen.
Wil je het goed regelen voor het hele bestuur en je vrijwilligers? In de e-learning AI-geletterdheid in de vereniging leer je in je eigen tempo wat AI kan, waar het mis kan gaan en hoe je afspraken maakt. Met een afsprakenkaart en checklist die je meteen kunt gebruiken.
Bronnen
- AI-verordening (EU) 2024/1689 op EUR-Lex
- Kabinet zet stap met toezicht op Europese AI-regels (Rijksoverheid, april 2026)
Deze blog is een hulpmiddel en geen juridisch advies. Regels en de uitleg ervan kunnen veranderen; controleer bij twijfel de officiële bronnen.
Gratis AI-check
Hoe AI-proof is jullie club?
8 korte vragen, direct je uitslag. Met advies en een gratis AI-afsprakenkaart.